Adana Doğumlu NASA Astronotu Deniz Burnham ISS Yolunda

Adana’daki İncirlik Hava Üssü’nde doğan NASA astronotu Deniz Burnham, Mart 2027’de Baykonur’dan Soyuz MS-30 ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gidecek ve Expedition 76 ekibinde uçuş mühendisi olarak yaklaşık yedi ay görev yapacak. Bu, 2021 astronot sınıfından Burnham’ın ilk uzay uçuşu.

Kim bu Deniz Burnham?

NASA’nın yayımladığı resmî biyografiye göre Burnham, Adana’daki İncirlik Hava Üssü’nde dünyaya geldi ve bir asker ailesinde sık sık taşınarak büyüdü. UC San Diego’da kimya mühendisliği lisansını (2007), Los Angeles’taki Güney California Üniversitesi’nde (USC) makine mühendisliği yüksek lisansını (2017) tamamladı. On yılı aşkın süre enerji sektöründe çalıştı; Alaska’daki Prudhoe Bay, Kanada’nın kuzey Alberta bölgesi ve Texas’taki petrol platformlarında sondaj projelerini yönetti. ABD Donanması Rezervi’nde mühendislik subayı (Engineering Duty Officer) olarak görev yaptı; lisanslı özel pilot ve helikopter yetkisine sahip. USC’deki yüksek lisans döneminde NASA Ames Araştırma Merkezi’nde staj yaptı.

NASA, Burnham’ı 2021 astronot adayı sınıfına seçti. Burnham Ocak 2022’de göreve başladı ve 2024’te ajansın 23. astronot sınıfıyla temel eğitimini tamamladı. Seçildiği sırada Alaska’nın Wasilla kentinde yaşıyordu.

Görev takvimi: Soyuz MS-30 ve Expedition 76

NASA, 30 Temmuz 2026 tarihli duyurusunda Burnham’ın ilk uzay istasyonu görevine atandığını açıkladı. Burnham, Roscosmos’a ait Soyuz MS-30 aracıyla kozmonotlar Dmitri Petelin ve Konstantin Borisov’la birlikte Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılacak. Hedeflenen fırlatma zamanı Mart 2027; üçlü, yörüngedeki laboratuvarda yaklaşık yedi ay kalacak. Burnham istasyonda Expedition 76 uçuş mühendisi olarak görev yapacak. Uzay programlarında fırlatma tarihleri sık güncellendiği için kesin günün yaklaştıkça netleşmesi bekleniyor.

Türkiye bağı

Burnham’ın hikâyesi Türkiye’de ekim ayının ilk haftasında gündeme geldi. ABD’nin Adana Konsolosluğu aracılığıyla paylaşılan ve Anadolu Ajansı’nın aktardığı video mesajda Burnham, Expedition 76 için eğitimde olduğunu, yörüngeye çıktığında Türkiye’deki ailesine ve Adanalı hemşehrilerine el sallayacağını söyledi. Aynı mesajda uzaya ilgisinin Afyonkarahisarlı dedesinin kendi yaptığı teleskoplarla başladığını, anneannesinin Çanakkale’nin Eceabat ilçesinden olduğunu ve Türk yemekleriyle büyüdüğünü anlattı. Bu aile ayrıntıları NASA biyografisinde yer almıyor; kaynağı konsolosluğun paylaştığı video mesaj ve Türk basınındaki aktarımlardır.

İstasyonda ne yapacak?

NASA’ya göre Burnham ve ekip arkadaşları, insanların gelecekte Ay ve Mars’a yapacağı keşif görevlerine hazırlık niteliğinde bilimsel araştırmalar ve teknoloji gösterimleri yürütecek. Bu çalışmaların bir bölümü Dünya’daki yaşama da katkı sağlamayı amaçlıyor. Yaklaşık yedi aylık program, istasyondaki tipik uzun süreli görev uzunluğuna denk geliyor. Deneylerin ayrıntılı listesi NASA tarafından fırlatmaya yakın bir tarihte açıklanır; bu nedenle görevin bilimsel programına ilişkin kesin bilgiler henüz paylaşılmadı.

Fırlatma yaklaştıkça görevle ilgili gelişmeleri Gündem sayfamızda izleyeceğiz. Türk-Amerikan toplumunun diğer buluşmaları için New York Türkevi’ndeki iş zirvesi yazımıza da göz atabilirsiniz.